قرارداد تایید انفساخ قرارداد

چگونه است؟

نحوه تنظیم دادخواست تایید انفساخ قرارداد چگونه میباشد؟

چگونه تایید انفساخ قرارداد شکل میپذیرد؟

وکیل قرارداد بیان میدارد: قبل از هر گونه بیان مطلب در این باره و توضیح راجع به آن لازم است که ابتدا انفساخ را تعریف نماییم و با معنای آن در عالم حقوق آشنا شویم. چرا که همانطور که مستحضر هستید هر واژه ای در عالم حقوق معنای خاص خود را داشته  که میتواند بیانگر موضوع یا مفهومی خاص باشد. پس ابتدا با تعریف واژه انفساخ این مطلب را آغاز مینماییم، سپس به تبیین و توضیح سایر موارد مهم در باب تایید انفساخ قرارداد میپردازیم.

انفساخ چیست؟ تعریف انفساخ طبق قانون

انفساخ در لغت به معنی انحلال قهری یا خود به خود در عقود است. به عبارت دیگر انحلالی که اراده طرفین در آن نقشی ندارد را انفساخ میگویند. اگر چه توافق با اراده طرفین حاصل میشود اما در انحلال آن اراده های پدید آورنده نقشی نخواهند داشت. پس این نکته در انفساخ به وضوح به چشم میخورد که در بعضی از شرایط علی رغم اینکه عقد یا قرارداد به صورت صحیح واقع شده است ممکن است در مواردی بدون نیاز به اراده حقوقی جدید منحل گردد.

برای مثال میتوان در عقد بیع، به تلف مبیع قبل از قبض و یا فوت یا حجر یکی از طرفین در عقد جایز اشاره نمود. پس برای تایید انفساخ قرارداد به شرایط خاصی نیاز است. لذا پس از تحقق شرایط لازم، نوبت به طرح دعوای تایید انفساخ قرارداد و تنظیم دادخواست مربوطه میشود.

انحلال قرارداد به چند صورت امکان پذیر است؟

وکیل حقوقی بیان میدارد: برای پاسخ به سوال فوق ۳ حالت را میتوان متصور بود که عبارتند از:

۱ . انحلال به تراضی که در اصطلاح اقاله یا تفاسخ نامیده میشود. مفهوم این جمله این است که همان اراده های ایجاد کننده عقد، عقد را با توافق خویش منحل میکنند.

۲ . انحلال ارادی که با تصمیم یکی از طرفین انجام میشود. و یک عمل حقوقی است و ایقاع نام دارد. و نیازی به تراضی و اعلام رضایت طرف دیگر معامله در آن نیست.

۳ . انحلال قهری که خود به خود انجام میشود و اراده طرفین در آن نقشی ندارد. و در اصطلاح به آن انفساخ میگویند. مانند تلف مبیع قبل از قبض (ماده ۳۸۷ قانون مدنی) و فوت و حجر در عقود جایز (ماده ۹۵۴ قانون مدنی).

نکته: انحلال ارادی را فسخ گویند و به اختیاری که طرف عقد لازم در فسخ آن قرارداد را دارد، مانند بایع در عقد بیع، خیار میگویند.

تایید انفساخ قرارداد به چند صورت امکان پذیر است؟

تایید انفساخ قرارداد به دو صورت امکان دارد که عبارت است از:

۱ . در قرارداد شرط شود که در صورت ایجاد شرایط خاصی مانند عدم انجام تعهد از سوی یکی از طرفین قرارداد منفسخ گردد. این حالت را تعیین شروط ضمن عقد نیز مینامند.

۲ . گاهی اوقات ممکن است انفساخ به حکم قانون باشد. مانند منفسخ شدن عقد وکالت به دلیل فوت یکی از طرفین. در این حالت صحبت از قواعد آمره در میان است و همه مکلف به اطاعت از آن.

در بعضی از موارد ذینفع به دلیل ادعاهای احتمالی که ممکن است از سوی طرف دیگر قرارداد مطرح گردد و یا به دلیل تعیین تکلیف موضوع قرارداد، میتواند تایید انفساخ قرارداد را از دادگاه با ارائه دادخواست را خواستار شود. دادگاه در وقت رسیدگی با بررسی اظهارات طرفین و ملاحظه مدارک استنادی رای به تایید انفساخ قرارداد میدهد.

نکته: مرجع صالح جهت اقامه دعوای تایید انفساخ قرارداد در اموال غیر منقول دادگاهی است که ملک در حوزه آن واقع شده است.

چگونگی صدور اجراییه

پس از صدور رای مبنی بر تایید انفساخ قرارداد و قطعیت آن، رای صادره توسط دادگاه جنبه اعلامی دارد و دیگز نیازی به صدور اجراییه نمیباشد.

نکات مهم مرتبط با دعوای تایید انفساخ قرارداد

۱ . دادخواست تایید انفساخ قرارداد میتواند به صورت مستقل و یا به همراه با خواسته های دیگر در یک دادخواست مطرح گردد و تفاوتی در هم زمانی این دو وجود ندارد

۲ . شرط انفساخ قرارداد صرفا در مورد قراردادی مطرح میشود که قابل انحلال باشد. و انحلال آن نیازی به تشریفات خاص نداشته باشد. چرا که اگر برای انحلال قراردادی تشریفات خاص نیاز باشد میبایست طبق آن عمل شود.

۳ . شرط انفساخ قرارداد مربوط به آینده است. و در مورد گذشته اثری ندارد. نتیجه اینکه تا قبل از انفساخ قرارداد همه آثار حقوقی عقد معتبر میباشد.

۴ . طرح دعوای تنفیذ انفساخ قرارداد در دادگاه مسموع نیست. بدلیل اینکه انفساخ امری قهری است و نیازی به تنفیذ ندارد. پس صرفا دعوای تایید انفساخ مسموع میباشد.

۵ . اگر در قرارداد فروش ملکی نوشته شود که مثلا در صورت برگشت خوردن چک قرارداد منفسخ میگردد، اگر خریدار قبل از این اتفاق ملک را به دیگری انتقال دهد، با برگشن خوردن چک قراداد بین فروشنده و خریدار منفسخ میشود. اما قرارداد دوم معتبر و صحیح است.

۶ . انحلال و رفع اثر قرارداد نتیجه قهری انفساخ است و نظر بر اینکه تا قبل از انحلال قرارداد مشتری حق انتقال مورد معامله را به غیر داشته است، در صورت انتقال مورد معامله قبل از انفساخ موضوع به منزله تلف (حکمی) آن است.

۷ . اگر عبارت حقوقی صحیح منطبق با موجب انحلال معامله، انفساخ باشد لیکن تایید فسخ به عنوان خواسته مطرح گردد، دادگاه با توجه به سبب اصلی انحلال حکم به انفساخ صادر مینماید.

۸ . در صورتی که خواهان قبلا دعوای اعلام فسخ قرارداد را طرح کرده باشد، دعوای جدید به خواسته تایید انفساخ قرارداد مشمول ایراد اعتبار امر قضاوت شده نیست.

چه کسی میتواند دعوای تایید انفساخ قرارداد را طرح نماید؟

خوب است بدانید که هر کدام از طرفین قرارداد یا معامله که بخواهند, انفساخ را مورد تایید مرجعی رسمی برسانند و از آثار انحلال استفاده کنند، میتوانند با سمت خواهان علیه طرف دیگر قرارداد طرح دعوا کنند. در واقع قانونگدار این حق را برای هر یک از طرفین و خود قائل شده است.

مقایسه بطلان قرارداد و انفساخ در قرارداد

  • دادخواست اعلان بطلان قرارداد با دادخواست تایید انفساخ قرارداد چه تفاتی دارد؟

در ذهن اکثر مردم بطلان و انفساخ در قرارداد ها و معاملات به یک معناست. حال آنکه از لحاظ حقوقی بین آنها تفاوتی وجود دارد. هم بطلان و هم انفساخ قراردادها را با کمی مسامحه میتوان از اسباب و عللی دانست که به حکم قانون و خارج از اراده طرفین موجب انحلال و برهم خوردن قرارداد میشوند و توافق طرفین در آن اثری ندارد. حال به بررسی تفاوت بین آنها میپردازیم.

اگر قراردادی باطل باشد از همان ابتدا هیچ گونه اثر و اعتبار حقوقی ندارد. یعنی همه چیز در حالت صفر قرار دارد. ولی اگر قراردادی منفسخ شود آثار عقد از زمان تنظیم تا زمان انفساخ آن باقی می ماند. با تایید انفساخ قرارداد میتوان از امتیازات آن در زمان نام برده بهرمند شد و آن آثار به قوت خود باقی است.

تفاوت فسخ قرارداد و انفساخ یک عقد در چیست؟

  • آیا فسخ و انفساخ با یکدیگر تفاوت دارند؟

وکیل تنظیم قرارداد بیان میدارد: این دو اصطلاح در ظاهر شباهت بسیار زیادی به هم دارند. و در عرف ادبی، هم خانواده محسوب میشوند. ولی آثار حقوقی آنها و تبعاتی که دارند متفاوت است.

فسخ در لغت به معنای برهم زدن معامله است. در واقع فسخ به این معناست که یک طرف قرارداد بصورت ارادی بخواهد معامله را برهم بزند. حق فسخ قرارداد معمولا به صورت شرطی برای طرفین ایجاد میشود. پس با توضیحاتی که درباره انفساخ و اینکه اراده هیچ یک از طرفین در آن دخالت ندارد، کاملا تفاوت میان این دو اصطلاح مشخص است. با تایید انفساخ قرارداد هیچ یک طرفین نمیتوانند خواسته و مطالبه ای نسبت به قرارداد داشته باشند و این امر به موجب قانون است.

نکته: پیش بینی حق فسخ در یک قرارداد مربوط به قراردادهای لازم است. و نه قراردادهای جایز. زیرا در قراردادهای جایز این حق برای طرفین قرارداد وجود دارد که هر زمان که بخواهند بدون نیاز به استناد به دلیل خاصی، قرارداد را بر هم بزنند.